Wie een hypothecaire lening afsloot, kon lang genieten van historisch lage rentevoeten. De afgelopen maanden stegen de rentes echter voor het eerst sinds lang opnieuw. Lenen is dus opnieuw duurder geworden. Moet je nu nog snel een woning zoeken en kopen? Of stel je de aankoop van vastgoed net beter even uit? We vroegen het aan vastgoedexperten Renaat Acke, mede-oprichter van Hypotheekwinkel, en John Romain, oprichter van Immotheker Finotheker.

De rentes stijgen opnieuw

“Vandaag zijn de rentes van een hypothecaire lening dubbel zo hoog als een half jaar geleden”, weet Acke van Hypotheekwinkel. “Wanneer je in januari nog gemiddeld 1,35 procent rente betaalde, is dat nu 2,70 procent. Sluit je een lening af voor een woning van 250 000 euro en bedraagt de afbetaaltermijn 20 jaar, dan betaal je nu 157 euro meer af per maand. Dat is een groot verschil.” De banken stellen hun rentes ook vaak bij. “Al onze kredietpartners trekken hun rentes op met een hoge frequentie, sommigen zelfs wekelijks”, vertelt Acke.

Er zijn meerdere redenen voor die stijgende rentes. “Het huidige economische klimaat wordt gekenmerkt door drie parameters. Enerzijds is er nog steeds de schaarste van grondstoffen en prijsstijgingen ten gevolge van corona. Anderzijds is er de oorlog in Oekraïne die een invloed heeft op de beschikbare grondstoffen en die energieprijzen omhoog stuwt. Ten derde speelt de stijgende inflatie een grote rol”, legt Acke uit.

Om die inflatie in te perken, heeft de Europese Centrale Bank (ECB) besloten om de depositorente in juli te verhogen, voor het eerst sinds 2011. “Die verhoging zat eraan te komen en de rentemarkt heeft er al sinds januari op geanticipeerd”, vertelt Acke. “De vraag is alleen hoe ver die rentes nog door zullen stijgen.”

kopen bij patrimmonium
woning te koop in Viersel

Stijgende rentes kunnen woningprijzen doen zakken

Maar betekent dat dan ook dat de woningprijzen zullen zakken? “We hebben natuurlijk geen glazen bol. Niemand weet zeker wat er gaat gebeuren en voorspellingen door economen en banken worden steeds bijgewerkt”, steekt Acke af. Hij noemt de hypothecaire rentes en de woningprijzen communicerende vaten. “Hoe meer de rentevoeten zakken, hoe meer de prijzen van de woningen zullen stijgen. En als de rentemarkt stijgt, stijgen de rentevoeten en moet er een rem komen op de stijgende woningprijzen.” Acke merkt dat de woekerende woningprijzen zich vandaag stabiliseren. “De prijzen van woningen stijgen nog met 1 of 2 procent, maar als je de hoge inflatie in de berekening opneemt, zakken de woningprijzen eigenlijk.”

Ook interessant: tips om je lening draaglijker te maken.

Energiezuinige vs. energieverslindende woningen

Beide experts voorspellen dat er zich twee verschillende tendensen zullen afspelen. “We moeten een onderscheid maken tussen energiezuinige en energieverslindende woningen”, stelt Romain van Immotheker Finotheker. “Vanaf 2023 is iedereen die een woning koopt met energielabel F of E verplicht om te renoveren. De woning moet dan EPC-niveau D of beter halen. En renoveren is absoluut niet goedkoop, je hebt er heel wat geld voor nodig.”

De samenloop van hoge rentes en verplichte renovaties zou er wel eens voor kunnen zorgen dat de prijzen van oude woningen zakken. En dat zijn er heel wat. “In Vlaanderen heeft maar liefst 34 procent van de eengezinswoningen een energielabel F en 15 procent een label E. In totaal heeft bijna de helft van de Vlaamse woningen dus een slechte EPC-score. Het gaat met andere woorden om een groot aantal woningen die goedkoper zouden kunnen worden”, weet Romain.

Acke is het daarmee eens. “De prijzen van woningen met een slechte EPC zouden wel eens kunnen zakken. Als je binnen vijf jaar moet renoveren, moet je daar budget voor voorzien bij de aankoop van de woning. Woningen met energiescore D zullen bovendien snel opnieuw gerenoveerd moeten worden. Tegen 2050 moeten alle woningen namelijk energielabel A behalen, volgens Europese richtlijnen. Dat is binnen 27 jaar. We zullen dus voortdurend kosten moeten blijven maken en dat moet gecompenseerd worden in de aankoopprijs.”

“Voor nieuwbouwwoningen is er daarentegen geen probleem. Ze halen de energetische doelstellingen en de prijzen van nieuwbouw zullen vermoedelijk niet dalen. Integendeel”, stellen beide experts. “Misschien vallen dergelijke nieuwbouwwoningen net extra in smaak door alle energiemaatregelen.”

woning te koop in Schilde
Patrimmonium verkoopt deze woning in Schilde

Koop je beter nog snel een woning of stel je de aankoop uit?

De aankoop van een woning in een stroomversnelling brengen of net uitstellen, dat heeft weinig zin. “Ga vooral zelf planmatig te werk. Bereken hoeveel je lening zal bedragen, welke toekomstige uitgaven je hebt en welke renovatiewerken nodig zijn in het huis. Stel een financieel plan op en houd rekening met een buffer voor onverwachtse kosten en om te kunnen sparen”, geeft Romain mee. “Vraag als koper altijd naar het EPC en neem het grondig door. Dat attest omvat namelijk niet alleen de energiescore, maar ook een concrete kostenraming van hoeveel het zou kosten om die energiescore op te krikken. Op die manier kan je een inschatting maken van de totaalprijs van het project.”

Ook Acke raadt aan om je huiswerk te doen. “Het is altijd het moment om te kopen, wat de rentevoet ook moge zijn, maar zorg ervoor dat je goed geïnformeerd bent en weet waar je aan begint”, stelt hij. “Je moet de woning energiezuinig maken en binnenkort komt daar nog een verplicht asbestattest bij. De effectieve kostprijs van de woning ligt dus een stuk hoger dan de verkoopprijs.” Acke nuanceert het EPC bovendien. “Op het EPC lees je bijvoorbeeld af hoeveel het zou kosten om zonnepanelen te leggen, maar de elektriciteitskeuring en de aanpassingen van je elektriciteitsnet aan die zonnepanelen zijn niet in die prijs inbegrepen. Met de richtprijzen op het EPC zal je er dus vermoedelijk niet komen.”

Romain sluit af met advies. “Als je kooprijp bent, ga er dan voor. Wacht niet langer wanneer je een woning kan kopen, want misschien stijgt de rente nog meer en dan verlies je aan leencapaciteit. Maar ga vooral niet onbezonnen te werk. Bekijk het EPC en bereken hoeveel het zal kosten om de woning te renoveren. Past dat in het budget? Dan is er geen reden om te wachten.”

Bron Zimmo